Luật Xây dựng 2025 không chỉ là bản “sửa luật”, mà thực chất là một bước điều chỉnh cách quản lý xây dựng theo hướng giao trách nhiệm nhiều hơn cho người làm dự án. Nếu chỉ đọc lướt văn bản luật thì rất dễ bỏ sót những thay đổi có tác động trực tiếp đến hồ sơ, thủ tục và rủi ro pháp lý khi triển khai công trình.
Dưới đây là những điểm mới đáng chú ý, được phân tích lại theo góc nhìn thực tế của người từng làm hồ sơ, từng đi thẩm định, từng bị vướng thủ tục.
Bãi bỏ thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở
Một trong những thay đổi lớn nhất của Luật Xây dựng 2025 là bỏ thủ tục thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở.
Trước đây, với nhiều dự án, sau khi đã qua thiết kế cơ sở, chủ đầu tư vẫn phải tiếp tục thực hiện thêm bước thẩm định thiết kế triển khai, làm cho:
– Thời gian kéo dài
– Hồ sơ phải chỉnh sửa nhiều vòng
– Trách nhiệm giữa các bên dễ bị đùn đẩy
Luật mới cắt bỏ khâu này và giao trách nhiệm kiểm soát thiết kế sau phê duyệt cho chủ đầu tư. Nói thẳng ra, Nhà nước không làm thay nữa, mà yêu cầu: “Anh làm thì anh phải chịu trách nhiệm”
Tinh thần xuyên suốt của luật là mỗi công trình, mỗi dự án chỉ thực hiện một thủ tục chính từ giai đoạn chuẩn bị đến khởi công, tránh trùng lặp và hình thức.
Đặc biệt, điều khoản chuyển tiếp của Luật Xây dựng 2025 cũng khá hợp lý. Những công trình đã được thẩm định thiết kế theo luật cũ, nếu sau này chỉ điều chỉnh thiết kế thì không phải đưa lại đi thẩm định. Điều này giúp các dự án đang triển khai không bị “mắc kẹt” giữa hai thời kỳ luật.
Mở rộng đối tượng được miễn giấy phép xây dựng
Luật Xây dựng 2025 đã mở rộng đáng kể các trường hợp được miễn giấy phép xây dựng, nhằm đồng bộ với các luật chuyên ngành khác và thực tiễn đầu tư.
Cụ thể, luật bổ sung thêm các nhóm công trình như:
– Công trình xây dựng cấp bách
– Dự án đầu tư công đặc biệt
– Dự án thực hiện theo thủ tục đầu tư đặc biệt
– Công trình xây dựng trên đất quốc phòng, an ninh
– Công trình trên biển thuộc dự án ngoài khơi đã được giao khu vực biển
– Công trình tại cảng hàng không, công trình bảo đảm hoạt động bay
Điểm cần phải chú ý ở đây để tránh hiểu nhầm là miễn giấy phép không có nghĩa là buông lỏng quản lý. Các công trình này vẫn chịu sự kiểm soát theo luật chuyên ngành tương ứng, chỉ là không phải kéo theo thủ tục giấy phép xây dựng nữa.
Nhà cấp IV, nhà ở riêng lẻ: miễn giấy phép nhưng bị siết chặt điều kiện
Đây là nội dung rất nhiều người hay hiểu nhầm. Luật Xây dựng 2025 quy định rõ: Nhà cấp IV, nhà ở riêng lẻ chỉ được miễn giấy phép xây dựng khi đồng thời đáp ứng các tiêu chí sau:
– Quy mô dưới 7 tầng
– Tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500 m²
– Không nằm trong các khu vực đã có quy hoạch hoặc quy chế quản lý kiến trúc
So với Luật Xây dựng 2014, phạm vi miễn giấy phép đã được khoanh lại chặt chẽ hơn, đặc biệt là về khu vực xây dựng.
Nhưng thực tế chỉ cần công trình nằm trong khu vực đã có quy hoạch chung, quy hoạch khu chức năng hoặc quy chế kiến trúc thì vẫn phải xin giấy phép, dù là nhà riêng lẻ.
Công trình thuộc diện thẩm định PCCC bắt buộc phải thẩm tra thiết kế
Luật Xây dựng 2025 bổ sung quy định rất rõ tại khoản 5 Điều 6 “Công trình nào thuộc diện thẩm định phòng cháy chữa cháy thì bắt buộc phải thẩm tra thiết kế xây dựng”
Việc thẩm tra này không mang tính hình thức mà tập trung vào:
– An toàn công trình
– Việc áp dụng quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật
– Các yêu cầu thiết kế về phòng cháy chữa cháy
Quy định này giúp hạn chế tình trạng:
– Hồ sơ thiết kế “qua loa”
– Đến lúc nộp PCCC mới phát sinh chỉnh sửa lớn
– Gây chậm tiến độ và phát sinh chi phí
Quy định rõ ràng các trường hợp bất khả kháng và hoàn cảnh thay đổi cơ bản
Một điểm tiến bộ của Luật Xây dựng 2025 là lần đầu tiên liệt kê khá cụ thể các trường hợp bất khả kháng trong hoạt động xây dựng.
Theo luật, các sự kiện bất khả kháng có thể bao gồm:
– Thiên tai, thảm họa môi trường
– Hỏa hoạn, dịch bệnh
– Tình trạng khẩn cấp về an ninh, quốc phòng
– Đình công, bãi công, cấm vận
– Phát hiện cổ vật, di tích khảo cổ
Ngoài ra, luật cũng ghi nhận các hoàn cảnh thay đổi cơ bản, như:
– Nhà nước thay đổi chính sách, pháp luật
– Điều kiện địa chất bất thường không lường trước
Nhờ quy định rõ ràng hơn, việc điều chỉnh hợp đồng, điều chỉnh dự án sẽ có cơ sở pháp lý chắc chắn, hạn chế tranh chấp giữa các bên.
Bổ sung quy định về quản lý trật tự xây dựng từ đầu đến cuối công trình
Luật Xây dựng 2025 bổ sung quy định riêng về quản lý trật tự xây dựng, với cách tiếp cận khá thực tế.
Theo đó, việc quản lý trật tự xây dựng được thực hiện:
– Từ khi tiếp nhận thông báo khởi công
– Trong suốt quá trình thi công
– Cho đến khi nghiệm thu, bàn giao đưa vào sử dụng
Trách nhiệm được phân rõ:
– UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm toàn diện trên địa bàn
– UBND cấp xã chịu trách nhiệm theo phân cấp
Quan điểm của luật rất rõ là phát hiện sớm – xử lý sớm, thay vì để công trình xong xuôi rồi mới xử lý vi phạm.
Luật Xây dựng 2025 thay đổi cách “làm xây dựng”
Nhìn tổng thể, Luật Xây dựng 2025 không đơn thuần là sửa vài điều khoản, mà thể hiện rõ một hướng đi:
– Giảm thủ tục hành chính không cần thiết
– Giao trách nhiệm rõ ràng hơn cho chủ đầu tư
– Siết chặt chất lượng ở các khâu có rủi ro cao
Với người làm xây dựng lâu năm, có thể nói đây là một bước điều chỉnh khá thực tế, nhưng cũng đòi hỏi anh em làm nghề phải hiểu luật kỹ hơn, không còn làm theo thói quen cũ.
1. Đăng ký qua số điện thoại (24/7):
☎️ 0325 31 2838 (Mr Quang) phụ trách đào tạo, tuyển sinh, tư vấn cấp chứng chỉ, giải thích thắc mắc.
2. Đăng ký trực tuyến bằng cách gửi qua gmail, zalo,
#ZALO: 0325312838 #GMAIL: viendaotaoxaydung24@gmail.com
3. Website: daotaoxaydung24h.com
Viện Đào Tạo Và Bồi Dưỡng Cán Bộ Xây Dựng là một trong những đơn vị đào tạo bồi dưỡng nghiệp vụ xây dựng và cấp chứng chỉ xây dựng uy tín trên cả nước. Viện đã hợp tác với nhiều đơn vị, cơ quan, tổ chức cùng các sở ban ngành trên nhiều tỉnh thành. Nhận được sự đánh giá về chất lượng và uy tín cao trong chất lượng đào tạo.
