Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Xây dựng 2025

Ngày 04/3/2026, Chính phủ đã công bố Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng 2025 về quản lý hoạt động xây dựng (sau đây gọi tắt là Dự thảo Nghị định).

Theo dự thảo, nếu được thông qua, Nghị định này sẽ có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, cùng thời điểm Luật Xây dựng 2025 chính thức có hiệu lực thi hành.

Tải về Dự thảo Nghị định

Quy trình kiểm tra và xử lý vi phạm trật tự xây dựng theo dự thảo

Tại Điều 71 của Dự thảo Nghị định, Chính phủ đề xuất quy trình kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm trật tự xây dựng với các nội dung sau:

Nguyên tắc kiểm tra và xử lý vi phạm

Việc kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm phải tuân thủ các nguyên tắc:

– Thực hiện kịp thời, công khai và đúng thẩm quyền.

– Ưu tiên phát hiện và ngăn chặn vi phạm từ sớm để hạn chế hậu quả.

– Mỗi vụ việc chỉ có một cơ quan chủ trì xử lý, các cơ quan khác có trách nhiệm phối hợp.

– Khi có dấu hiệu vi phạm rõ ràng, biện pháp ngăn chặn phải được áp dụng ngay nhằm tránh phát sinh hậu quả nghiêm trọng.

Các căn cứ để tổ chức kiểm tra

Cơ quan quản lý có thể tiến hành kiểm tra dựa trên các nguồn thông tin sau:

– Kế hoạch kiểm tra định kỳ;

– Phản ánh hoặc kiến nghị của tổ chức, cá nhân;

– Thông tin từ cơ quan quản lý nhà nước;

– Dữ liệu từ hệ thống thông tin và giám sát tại công trường xây dựng.

Thời hạn tổ chức kiểm tra

Đối với các trường hợp không thuộc kiểm tra định kỳ, thời hạn kiểm tra được đề xuất như sau:

– Trong vòng 03 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận phản ánh hoặc phát hiện dấu hiệu vi phạm, cơ quan chủ trì phải tổ chức kiểm tra hiện trường.

– Đối với địa bàn đặc thù, thời gian có thể kéo dài nhưng không quá 05 ngày làm việc và phải nêu rõ lý do.

– Nếu có nguy cơ mất an toàn, ảnh hưởng công trình lân cận hoặc gây hậu quả nghiêm trọng, việc kiểm tra phải được thực hiện trong vòng 24 giờ.

Trình tự xử lý vi phạm trật tự xây dựng

Quy trình xử lý vi phạm gồm các bước:

– Tiếp nhận và quản lý thông tin dự án, công trình xây dựng trên địa bàn.

– Kiểm tra hiện trường và lập biên bản kiểm tra, ghi nhận hiện trạng bằng hình ảnh và hồ sơ liên quan.

– Xác định hành vi vi phạm, căn cứ pháp lý và thẩm quyền xử lý.

Áp dụng các biện pháp ngăn chặn theo quy định, như:

– yêu cầu dừng thi công,

– niêm phong công trình,

– hoặc biện pháp cần thiết khác.

(1) Ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính hoặc chuyển hồ sơ cho cơ quan có thẩm quyền.

(2) Theo dõi việc chấp hành quyết định xử phạt.

(3) Tổ chức cưỡng chế thi hành nếu có quyết định có hiệu lực.

(4) Kết thúc vụ việc và cập nhật dữ liệu vào hệ thống quản lý trật tự xây dựng.

Thời gian thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án xây dựng

Theo Điều 40 của Dự thảo Nghị định, thời gian thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi được tính từ khi cơ quan thẩm định nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Thời gian thẩm định tối đa được đề xuất:

– 50 ngày làm việc đối với dự án quan trọng quốc gia;

– 20 ngày làm việc đối với dự án nhóm A;

– 14 ngày làm việc đối với dự án nhóm B;

– 9 ngày làm việc đối với dự án nhóm C.

Trong trường hợp cần thiết, cơ quan thẩm định có thể đề nghị gia hạn thời gian thẩm định, nhưng thời gian gia hạn không vượt quá thời hạn thẩm định tương ứng.

Phân loại dự án đầu tư xây dựng theo Luật Xây dựng 2025

Theo Điều 17 Luật Xây dựng 2025, dự án đầu tư xây dựng được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau.

Phân loại theo hình thức đầu tư

Bao gồm:

– Dự án đầu tư công;

– Dự án đối tác công tư (PPP);

– Dự án sử dụng chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước;

– Các dự án đầu tư xây dựng thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về đầu tư hoặc các dự án khác.

Phân loại theo quy mô và mức độ quan trọng

Dự án được chia thành:

 – Dự án quan trọng quốc gia do Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư;

– Dự án nhóm A;

– Dự án nhóm B;

– Dự án nhóm C theo tiêu chí của pháp luật về đầu tư công.

Phân loại theo mục đích và công năng

Dự án đầu tư xây dựng còn được phân loại theo mục đích sử dụng và công năng phục vụ.

Chính phủ sẽ quy định chi tiết việc phân loại này, đặc biệt đối với các dự án sử dụng:

– Vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA);

– Vốn vay ưu đãi của nhà tài trợ nước ngoài.