Từ ngày 01/7/2025, một thay đổi mang tính bước ngoặt trong lĩnh vực xây dựng chính thức có hiệu lực: bãi bỏ quy định về chứng chỉ năng lực xây dựng cho doanh nghiệp. Đây là nội dung nổi bật trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng năm 2023, mang đến cơ hội lớn cho hàng chục nghìn doanh nghiệp trên cả nước.
Chứng chỉ năng lực xây dựng là gì?
Chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng (CCNLXD) là văn bản pháp lý do Bộ Xây dựng hoặc Sở Xây dựng cấp cho tổ chức/doanh nghiệp, cho phép họ hoạt động trong các lĩnh vực như:
- Tư vấn thiết kế, thẩm tra thiết kế
- Giám sát thi công
- Thi công xây dựng
- Quản lý dự án
- Kiểm định, thí nghiệm vật liệu xây dựng…
Chứng chỉ này được phân thành 3 hạng (I, II, III) dựa theo quy mô dự án đã từng thực hiện, số lượng nhân sự có chứng chỉ hành nghề, vốn điều lệ, thiết bị kỹ thuật và nhiều yếu tố khác.
Vì sao bãi bỏ chứng chỉ năng lực xây dựng?
Việc bãi bỏ quy định về chứng chỉ năng lực xây dựng bắt nguồn từ thực tiễn:
Quá trình xin cấp rườm rà
Doanh nghiệp phải chuẩn bị hồ sơ phức tạp, đóng lệ phí, chờ đợi thời gian xét duyệt kéo dài. Một số địa phương còn kiểm tra rất kỹ hồ sơ nhân sự, máy móc khiến nhiều đơn vị nhỏ khó đáp ứng.
Không phản ánh đúng năng lực thực tế của doanh nghiệp
Chứng chỉ đôi khi chỉ mang tính hình thức, không đảm bảo doanh nghiệp đủ năng lực thực sự để thi công công trình.
Thay đổi cụ thể từ 01/7/2025
Theo Luật số 50/2023/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng:
– Chính thức bãi bỏ chứng chỉ năng lực xây dựng đối với tổ chức/doanh nghiệp.
– Thay vào đó, doanh nghiệp chỉ cần công khai thông tin năng lực trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, tự chịu trách nhiệm về tính chính xác.
– Các lĩnh vực như thiết kế, giám sát, thi công… không còn yêu cầu chứng chỉ năng lực tổ chức.
Lưu ý: Chứng chỉ hành nghề cá nhân (ví dụ: thiết kế, giám sát cá nhân) vẫn được giữ nguyên.
Những công việc nào không còn cần chứng chỉ năng lực?
Dưới đây là danh sách các hoạt động không còn yêu cầu chứng chỉ năng lực xây dựng của tổ chức từ 01/7/2025:
| Lĩnh vực hoạt động | Trước 2025 | Sau 01/7/2025 |
|---|---|---|
| Thiết kế, thẩm tra thiết kế | Cần CCNLXD | Không cần |
| Giám sát thi công xây dựng | Cần CCNLXD | Không cần |
| Quản lý dự án đầu tư | Cần CCNLXD | Không cần |
| Thi công xây dựng | Cần CCNLXD | Không cần |
| Tư vấn đấu thầu | Cần CCNLXD | Không cần |
Doanh nghiệp cần làm gì sau khi bãi bỏ quy định?
Chủ động công bố năng lực doanh nghiệp
Doanh nghiệp cần cập nhật thông tin về:
– Nhân sự chủ chốt và chứng chỉ hành nghề của họ
– Các công trình từng thực hiện
– Thiết bị, máy móc (nếu có)
– Tình hình tài chính cơ bản
Thông tin này cần công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia hoặc các sàn giao dịch xây dựng uy tín.
Tập trung nâng cao năng lực thật sự
Thay vì “mượn giấy tờ”, doanh nghiệp cần:
– Đào tạo, tuyển dụng kỹ sư có chứng chỉ hành nghề
– Ghi chép nhật ký thi công, hoàn công đầy đủ
– Chuẩn hóa quy trình quản lý chất lượng
Theo dõi hướng dẫn chi tiết từ Bộ Xây dựng
Dù luật đã có hiệu lực, doanh nghiệp vẫn cần cập nhật các Thông tư hướng dẫn cụ thể từ Bộ trong thời gian tới.
Việc bãi bỏ quy định về chứng chỉ năng lực xây dựng là bước đi mạnh mẽ của Nhà nước nhằm tháo gỡ rào cản, thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của thị trường xây dựng. Doanh nghiệp không còn phải gánh những thủ tục hành chính rườm rà, thay vào đó có thể tập trung phát triển nội lực, nâng cao năng lực thật sự.
